Zom 100 (tên đầy đủ tiếng Nhật: ゾン100〜ゾンビになるまでにしたい100のこと〜, "100 điều muốn làm trước khi thành xác sống") là manga của Asō Haro (cốt truyện) và Takata Kotaro (minh hoạ), đăng từ năm 2018, về một nhân viên văn phòng kiệt sức thấy đại dịch xác sống là... ngày tự do đầu tiên của đời mình. Năm 2023, truyện có cùng lúc hai bản chuyển thể: anime của xưởng Bug Films và phim người đóng của Netflix với Akaso Eiji đóng chính. Cái hay của Zom 100 là đảo ngược hoàn toàn cảm xúc của thể loại: tận thế không phải ác mộng, mà là cơ hội để sống.
Thông tin cơ bản
| Mục | Thông tin |
|---|---|
| Tên quốc tế | Zom 100: Bucket List of the Dead |
| Manga | Asō Haro (truyện), Takata Kotaro (tranh), tạp chí Monthly Sunday Gene-X (Shogakukan), từ 2018 |
| Anime | Bug Films, bắt đầu phát tháng 7/2023 |
| Phim người đóng | Netflix, 8/2023, đạo diễn Ishida Yūsuke, Akaso Eiji đóng Tendō Akira |
| Tác phẩm khác của Asō Haro | Alice in Borderland |
Tendō Akira và "công ty đen"
Tendō Akira vào làm ở một công ty sản xuất chương trình ngay sau khi tốt nghiệp, tưởng đó là nơi đáng mơ ước. Vài năm sau, ở tuổi 24, anh là một bóng ma: làm việc tới khuya, ngủ ở văn phòng, bị sếp quát mắng trước mặt mọi người, căn hộ bừa bộn, không còn sở thích, không còn bạn bè. Tiếng Nhật có một từ cho loại công ty như vậy: burakku kigyō – "doanh nghiệp đen", nơi bóc lột nhân viên bằng giờ làm quá mức và áp lực tinh thần.
Một buổi sáng, Akira mở cửa và thấy người quản lý toà nhà đang… là xác sống. Cả thành phố hỗn loạn. Phản ứng đầu tiên của anh không phải hoảng sợ, mà là một ý nghĩ sáng bừng: "Hôm nay không phải đi làm." Từ khoảnh khắc ấy, anh quyết định lập một danh sách 100 điều muốn làm trước khi chính mình biến thành xác sống – và bắt đầu thực hiện từng điều một.
Danh sách 100 điều: trái tim của câu chuyện
Những điều trong danh sách của Akira phần lớn rất bình thường, và chính vì thế mà cảm động: những việc nhỏ một người trẻ lẽ ra được làm nhưng đã bỏ quên vì công việc. Có những điều như:
- Tỏ tình với cô đồng nghiệp mình thầm thích.
- Uống bia giữa ban ngày.
- Đi cắm trại, ngắm cảnh, làm một chuyến du lịch bằng xe.
- Gặp lại người bạn thân đã xa cách.
- Về thăm bố mẹ ở quê.
- Dọn sạch căn hộ của mình.
Mỗi điều trở thành một chương, một chuyến phiêu lưu nhỏ giữa thành phố đầy xác sống. Người đọc vừa cười vì sự lạc quan đến ngây ngô của Akira, vừa giật mình nhận ra danh sách ấy cũng có thể là của chính mình.
Những người bạn đồng hành
Akira không đi một mình. Truyện dần dần tập hợp một nhóm nhỏ, mỗi người là một kiểu phản ứng với tận thế:
- Ryūzaki Kenichirō (Kencho) – bạn thân thời đại học, từng làm môi giới bất động sản, ước mơ làm diễn viên hài.
- Mikazuki Shizuka – cô gái lý trí, luôn tính toán rủi ro, ban đầu coi thái độ của Akira là ngớ ngẩn.
- Beatrix Amerhauser – cô gái người Đức mê văn hoá Nhật, sống vô tư và hết mình.
Sự va chạm giữa người sống vì hiện tại (Akira) và người sống bằng kế hoạch (Shizuka) là một trong những mạch thú vị nhất. Truyện không nói ai đúng ai sai, mà cho thấy cả hai cần nhau.
Màu sắc rực rỡ: lựa chọn hình ảnh đáng nhớ
Bản anime năm 2023 nổi bật nhờ một lựa chọn hình ảnh táo bạo. Những cảnh Akira còn đi làm được vẽ bằng màu xám, xanh lạnh, chật chội. Từ khi xác sống xuất hiện, thế giới bừng lên rực rỡ: hồng, vàng, xanh neon, pháo hoa, bầu trời trong. Thành phố đổ nát mà lại đẹp hơn thành phố bình thường – một hình ảnh nói lên toàn bộ ý tưởng của truyện chỉ trong một khung hình.
Anime của Bug Films được khán giả khen về hình ảnh, dù việc phát sóng gặp trục trặc: các tập cuối bị hoãn và phải đến cuối năm 2023 mới phát xong mùa đầu. Phim người đóng của Netflix ra mắt tháng 8/2023, gói câu chuyện phần đầu vào khoảng hai tiếng, giữ tinh thần vui tươi nhưng lược bớt nhiều chi tiết.
Vì sao Zom 100 chạm tới người trẻ
Truyện ra đời trong bối cảnh xã hội Nhật bàn nhiều về karōshi – từ chỉ cái chết do làm việc quá sức – và về áp lực của những công ty bắt nhân viên làm thêm giờ triền miên. Zom 100 không giảng giải. Nó chỉ đặt một câu hỏi ngược đời nhưng thấm: nếu tận thế khiến bạn thấy nhẹ nhõm, thì cuộc sống trước đó đã có vấn đề gì?
Ở mức ẩn dụ, xác sống trong truyện là hình ảnh của chính Akira những năm đi làm: đi lại vô hồn, làm theo quán tính, không còn ý chí riêng. Khi thành phố đầy xác sống, anh lại là người "sống" nhất. Đó là kiểu đảo ngược mà dòng xác sống Nhật rất giỏi làm, và cũng là lý do bộ truyện được độc giả trẻ ở nhiều nước đón nhận, kể cả những người chưa bao giờ đọc truyện kinh dị.
So sánh ba bản Zom 100
| Bản | Ưu điểm | Hợp với ai |
|---|---|---|
| Manga (từ 2018) | Đầy đủ nhất, nhiều chương phụ | Người muốn theo trọn câu chuyện |
| Anime (2023) | Màu sắc rực rỡ, nhạc vui, nhịp nhanh | Người thích hoạt hình |
| Phim Netflix (2023) | Gọn, hai tiếng xem xong | Người muốn thử trước khi đọc truyện |
Góc nhìn hôm nay: tự viết danh sách của mình
Món quà lớn nhất mà Zom 100 để lại không nằm ở xác sống, mà ở cái danh sách. Nhiều người đọc xong đã thử tự viết danh sách những điều muốn làm – không cần đợi tận thế. Đó có thể là gọi điện cho một người bạn cũ, về quê thăm nhà, học một món ăn, đi một chuyến xa.
Với người đang chịu áp lực công việc kéo dài, câu chuyện cũng là lời nhắc chú ý tới sức khoẻ của mình. Nếu cảm thấy kiệt sức, mất ngủ, chán nản kéo dài, hãy tìm sự hỗ trợ từ người thân và bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý – đó là chuyện bình thường, không phải yếu đuối. Truyện có một số cảnh hành động và hình ảnh xác sống, nhưng nhìn chung nhẹ nhàng hơn nhiều manga xác sống khác; với thiếu niên, cha mẹ nên xem nhãn độ tuổi trên nền tảng phát trước.
Câu hỏi thường gặp
Zom 100 là gì?
Zom 100: Bucket List of the Dead là manga của Asō Haro và Takata Kotaro, đăng từ năm 2018, kể về nhân viên văn phòng Tendō Akira thấy đại dịch xác sống là cơ hội để thoát khỏi công ty bóc lột và thực hiện 100 điều muốn làm trước khi thành xác sống.
Zom 100 có anime không?
Có. Anime do xưởng Bug Films sản xuất, bắt đầu phát tháng 7/2023; các tập cuối của mùa đầu bị hoãn và phát xong vào cuối năm 2023. Cùng năm, Netflix ra mắt phim người đóng với Akaso Eiji.
Tác giả Zom 100 còn viết truyện gì?
Asō Haro, người viết cốt truyện Zom 100, cũng là tác giả của Alice in Borderland, bộ manga sau này được Netflix chuyển thể thành phim bộ người đóng.
Zom 100 có đáng sợ không?
Không nhiều. Dù có xác sống và vài cảnh hành động, Zom 100 chủ yếu là truyện hài, lạc quan, tập trung vào việc nhân vật học cách sống trọn vẹn. Đây là lựa chọn tốt cho người không thích kinh dị nặng.
Burakku kigyō trong Zom 100 nghĩa là gì?
Burakku kigyō (ブラック企業, "doanh nghiệp đen") là từ tiếng Nhật chỉ những công ty bóc lột nhân viên bằng giờ làm quá mức và áp lực tinh thần. Công ty cũ của Akira là ví dụ điển hình, và là lý do anh thấy nhẹ nhõm khi tận thế đến.
