Peninsula (2020): Bán đảo bốn năm sau đại dịch của Train to Busan

Peninsula (반도, phát hành ở Việt Nam với tên Bán đảo Peninsula) là phim xác sống Hàn Quốc năm 2020 của đạo diễn Yeon Sang-ho, lấy bối cảnh bốn năm sau đại dịch trong Train to Busan. Gang Dong-won đóng vai một cựu sĩ quan được thuê quay lại bán đảo đã bị cách ly để lấy một xe tải chở tiền. Phim ra rạp Hàn Quốc ngày 15/7/2020 – giữa lúc đại dịch thật đang khiến rạp chiếu khắp thế giới vắng khách – và trở thành một trong số ít phim lớn dám phát hành vào thời điểm đó.

Thông tin cơ bản

Bốn năm sau: một thế giới khác hẳn

Nếu phim năm 2016 gói gọn trong một đoàn tàu và vài giờ đồng hồ, thì Peninsula mở ra một thế giới lớn hơn nhiều. Trong phim, sau đợt bùng phát, bán đảo Hàn Quốc bị cả thế giới bỏ lại và phong toả. Những người kịp thoát ra sống như người tị nạn ở nơi khác, trong đó có Hồng Kông, chịu sự kỳ thị và cuộc sống bấp bênh.

Jung-seok (Gang Dong-won) là một cựu sĩ quan mang theo nỗi day dứt: anh đã không cứu được chị gái và cháu nhỏ trong ngày tháo chạy. Bốn năm sau, anh cùng người anh rể nhận lời một băng nhóm ở Hồng Kông quay lại bán đảo để lấy một chiếc xe tải chứa khoản tiền lớn bị bỏ lại. Nhiệm vụ nghe đơn giản: vào ban đêm, lấy xe, ra đi trước khi trời sáng.

Nhưng trên bán đảo không chỉ có xác sống. Có một nhóm người sống sót đã biến chất thành băng đảng – trong phim gọi là Đơn vị 631 – sống bằng cách cướp bóc và bắt người khác vào đấu trường với xác sống để giải trí. Và có một gia đình nhỏ do Min-jung (Lee Jung-hyun) đứng đầu, cùng hai con gái và ông cụ già, sống sót bằng sự khéo léo và những chiếc xe được độ lại để chạy trong đêm.

Luật xác sống được giữ nguyên, nhưng vai trò thay đổi

Xác sống trong Peninsula giữ đặc điểm của phim trước: chạy nhanh, phản ứng mạnh với âm thanh và ánh sáng, gần như mù trong bóng tối. Điều khác là chúng không còn là mối đe doạ duy nhất. Trong thế giới hậu đại dịch, xác sống trở thành một phần của cảnh quan, giống thời tiết xấu hay địa hình hiểm trở. Mối nguy thật nằm ở con người.

Đây là bước chuyển quen thuộc của thể loại: càng xa thời điểm bùng phát, câu chuyện càng chuyển từ "sống sót trước xác sống" sang "sống sót trước nhau". Yeon Sang-ho đẩy ý này đến cực đoan với đấu trường của Đơn vị 631 – nơi con người lấy nỗi sợ của người khác làm thú vui.

• Ánh sáng và âm thanh là công cụ: gia đình Min-jung dùng đèn, tiếng còi xe để dụ bầy xác sống đi chỗ khác.
• Đêm là thời gian an toàn hơn vì xác sống khó nhìn thấy, ngược với nhiều phim khác.
• Thành phố đổ nát được dựng như một sân khấu khổng lồ, với cầu cạn, bến cảng, khu mua sắm bỏ hoang.

Rượt đuổi xe hơi: điểm mạnh và điểm gây tranh cãi

Phần được nhắc nhiều nhất của Peninsula là các cảnh rượt đuổi bằng xe hơi trong đêm, xuyên qua đám đông xác sống. Cô con gái lớn Joon (Lee Re), một cô bé tuổi thiếu niên lái xe như tay đua chuyên nghiệp, là nhân vật được khán giả nhớ nhất. Những cảnh này phần lớn được dựng bằng kỹ xảo máy tính, và chính đó là chỗ phim bị chê.

Nhiều nhà phê bình quốc tế so sánh Peninsula với dòng phim hậu tận thế kiểu Mad Max và nhận xét rằng kỹ xảo xe hơi trông giống hoạt hình máy tính hơn là thật. Một số người cũng thấy phim mất đi sự ngột ngạt, gần gũi đã làm nên thành công của phần trước. Phần kết đậm cảm xúc gia đình được người thích, người chê.

Phát hành giữa đại dịch: một canh bạc thành công

Năm 2020, khi nhiều phim bom tấn Hollywood dời lịch, Peninsula vẫn ra rạp ở Hàn Quốc và nhiều thị trường châu Á. Theo HanCinema dẫn số liệu phòng vé Hàn, phim vượt ba triệu lượt khán giả trong khoảng hai tuần đầu. Ở Việt Nam, báo chí khi ấy đưa tin phim lập kỷ lục lượng vé bán trước cho một phim Hàn.

Với ngành điện ảnh Hàn, thành công đó có ý nghĩa vượt ra ngoài một bộ phim: nó cho thấy khán giả vẫn sẵn sàng quay lại rạp nếu có tác phẩm đủ hấp dẫn, và xác sống – một thể loại về dịch bệnh – lại là thứ kéo họ quay lại giữa một đại dịch thật.

Train to Busan và Peninsula khác nhau thế nào

Những nhân vật gánh phần cảm xúc

Dưới lớp hành động, Peninsula vẫn giữ công thức gia đình quen thuộc của Yeon Sang-ho. Jung-seok là người mang mặc cảm vì đã không dừng lại cứu một gia đình xin giúp đỡ trong ngày tháo chạy. Bốn năm sau, anh gặp lại đúng hoàn cảnh đó và phải chọn khác đi. Đây là trục cảm xúc của cả phim: một người đàn ông được trao cơ hội thứ hai để sửa sai.

Min-jung (Lee Jung-hyun) là hình mẫu người mẹ cứng rắn, tự học cách sống sót để bảo vệ hai con gái. Ông cụ Kim (Kwon Hae-hyo) giữ cho gia đình niềm tin rằng sẽ có ngày được cứu. Hai cô bé Joon và Yu-jin, lớn lên giữa thế giới đổ nát, coi xác sống là chuyện bình thường và có những trò tinh nghịch riêng để sống sót. Chính các nhân vật này khiến Peninsula không chỉ là một chuỗi rượt đuổi, dù phần nhân vật phản diện của Đơn vị 631 bị nhiều người chê là một chiều.

Góc nhìn hôm nay: xem Peninsula với tâm thế nào

Hãy xem Peninsula như một phim hành động hậu tận thế đặt trong thế giới xác sống, đừng chờ đợi một Train to Busan thứ hai. Xem theo cách đó, phim có nhiều điều đáng nhớ: không khí thành phố bỏ hoang về đêm, những nhân vật nữ mạnh mẽ, và câu hỏi về việc con người đối xử với nhau ra sao khi luật lệ biến mất.

Với người muốn hiểu trọn vũ trụ xác sống của Yeon Sang-ho, thứ tự hợp lý là Seoul Station, Train to Busan, rồi Peninsula. Phim có cảnh bạo lực và căng thẳng kéo dài, không hợp với trẻ nhỏ; với thiếu niên, cha mẹ nên xem nhãn phân loại độ tuổi của rạp hoặc nền tảng trước.