Kỷ lục diễu hành xác sống Guinness và Ngày Xác sống Thế giới

Kỷ lục Guinness về cuộc tụ tập xác sống đông nhất được ghi nhận gần đây nhất trên trang tin của Guinness là 15.458 người, đạt tại Zombie Pub Crawl ở Minneapolis, Mỹ ngày 11 tháng Mười năm 2014. Trước đó, danh hiệu này đổi chủ liên tục giữa Pittsburgh, Asbury Park (bang New Jersey) và Minneapolis. Ngày Xác sống Thế giới (World Zombie Day) là sáng kiến khởi đầu từ Pittsburgh, gom các buổi diễu hành ở nhiều thành phố vào cùng một dịp tháng Mười, gắn với quyên góp thực phẩm.

Con số trên là con số được công bố tại thời điểm đó. Nếu có kỷ lục mới hơn, trang chính thức của Guinness World Records là nơi duy nhất nên tin; các bài báo tự xưng "phá kỷ lục" mà không có giám khảo Guinness thường chỉ là con số do ban tổ chức tự đếm.

Cuộc đua kỷ lục qua từng năm

Bảng chỉ ghi những mốc có công bố Guinness hoặc được báo chí dẫn lại khi Guinness xác nhận. Giữa các mốc này còn một số lần kỷ lục bị giành qua lại (Pittsburgh từng nhiều lần đòi lại danh hiệu cuối thập niên 2000), nhưng con số cụ thể không đủ chắc để đưa vào đây. Tất cả kỷ lục trong bảng đều ở Mỹ, tính tới năm 2014 theo các trang tin của Guinness.

Monroeville 2006: kỷ lục đầu tiên trên "đất thánh"

Ngày 29 tháng Mười năm 2006, buổi "Walk of the Dead" ở trung tâm thương mại Monroeville Mall được Guinness công nhận với 894 người. Con số nghe nhỏ so với về sau, nhưng ý nghĩa của nó với người hâm mộ rất lớn.

Monroeville Mall là nơi George A. Romero quay Dawn of the Dead (1978), bộ phim đưa cả đám xác sống vào trung tâm thương mại. Hoá trang xác sống đi lại giữa những dãy cửa hàng ấy, gần ba mươi năm sau, là cách người hâm mộ tri ân bộ phim và cả vùng Pittsburgh, nơi Romero sống và làm nhiều phim. Buổi diễu hành cũng quyên góp cho ngân hàng thực phẩm cộng đồng vùng Pittsburgh, mở đầu truyền thống "xác sống mang đồ hộp".

Asbury Park và Minneapolis: cuộc so tài giữa hai thành phố

Asbury Park là một thị trấn biển ở New Jersey, có lối đi gỗ (boardwalk) dài ven biển. New Jersey Zombie Walk diễn ra trên lối đi này, đầu tháng Mười, với hàng nghìn người hoá trang đi từ đầu này sang đầu kia. Năm 2010, sự kiện được Guinness ghi nhận 4.093 người.

Minneapolis có cách làm khác: Zombie Pub Crawl, một lễ hội đường phố ở khu Warehouse District với sân khấu ca nhạc, người tham gia hoá trang đi giữa các khu phố đã được rào lại. Năm 2012, lễ hội lấy kỷ lục với 8.027 người. Năm 2013, Asbury Park đòi lại với 9.592 người. Năm 2014, Minneapolis đáp trả bằng 15.458 người, gần gấp rưỡi kỷ lục cũ.

Sau mốc 2014, cuộc đua chững lại. Một phần vì đạt thêm vài nghìn người nữa đòi hỏi rất nhiều về giấy phép, an ninh và chi phí; một phần vì tổ chức một sự kiện có giám khảo Guinness tốn kém, và không phải năm nào ban tổ chức cũng muốn gánh. Nhiều zombie walk lớn vẫn diễn ra hằng năm nhưng chọn vui là chính, không đếm kỷ lục.

Guinness đếm xác sống như thế nào

Muốn được tính là một "xác sống" trong kỷ lục, không phải cứ có mặt là đủ. Theo những gì báo chí thuật lại từ các lần xét kỷ lục:

• Phải hoá trang thật sự: có trang điểm xác sống và trang phục phù hợp. Người chỉ đeo mặt nạ, hoặc mặc đồ bình thường đi kèm, không được tính.
• Phải có mặt cùng lúc ở một chỗ: người tham gia phải tập trung tại khu vực quy định trong một khoảng thời gian tối thiểu (các bài tường thuật nhắc khoảng năm phút).
• Đếm có kiểm soát: dùng cổng quay hoặc lối vào có người đếm, có giám khảo của Guinness hoặc người chứng kiến độc lập theo đúng thể lệ.
• Có hồ sơ: ảnh, video, biên bản đếm gửi cho Guinness để thẩm định.

Điều này giải thích vì sao các sự kiện xác sống rất đông ở Mexico, Brazil hay châu Âu, dù nhìn ảnh có vẻ đông hơn, lại không có tên trong bảng: họ không đăng ký xét kỷ lục, hoặc không đếm theo đúng thể lệ.

Ngày Xác sống Thế giới: từ Pittsburgh ra nhiều nước

Ngày Xác sống Thế giới (World Zombie Day) được khởi xướng bởi Mark Menold, người dẫn chương trình truyền hình kinh dị The It's Alive Show ở Pittsburgh. Phần lớn nguồn ghi lần tổ chức chung đầu tiên vào ngày 26 tháng Mười năm 2008, trùng với lễ hội xác sống của Pittsburgh, khi hàng chục thành phố ở nhiều nước cùng tổ chức diễu hành trong một dịp. Một số nguồn khác lại tính mốc khởi đầu từ 2006, theo buổi diễu hành ở Monroeville. Hai cách tính này đều có người dùng.

Tinh thần của ngày này không phải là thi đông. Mục tiêu nêu rõ từ đầu là dùng sức hút của xác sống để quyên góp thực phẩm chống đói, và ở Pittsburgh, đồ quyên góp được chuyển cho ngân hàng thực phẩm cộng đồng. Mỗi thành phố tham gia tự chọn tổ chức từ thiện của mình.

Ngày tổ chức không cố định tuyệt đối. Thường là một ngày cuối tuần tháng Mười, trước Halloween vài tuần, để không trùng với tiệc Halloween. Ai muốn tham gia nên xem lịch của thành phố mình hoặc của ban tổ chức gần nhất, vì mỗi năm có thể khác.

Những "kỷ lục xác sống" khác hay bị nhầm

Trên mạng còn lan truyền nhiều "kỷ lục xác sống" khác, nhưng nên đọc tỉnh táo:

• Phim xác sống có nhiều diễn viên quần chúng nhất: các hãng phim hay nhắc con số trong tài liệu quảng bá, nhưng đó không phải kỷ lục được Guinness kiểm chứng nếu không có trang Guinness riêng.
• Buổi diễu hành xác sống ở châu Á: một số sự kiện ở công viên chủ đề hay trung tâm thương mại tự nhận "lớn nhất châu Á" mà không có xác nhận độc lập.
• Kỷ lục tự đếm: ban tổ chức nhiều nơi công bố "hơn hai mươi nghìn người" dựa trên ước lượng đám đông, không qua cổng đếm.

Quy tắc đơn giản: chưa thấy trên trang Guinness World Records thì gọi là "theo ban tổ chức", không gọi là kỷ lục thế giới.

Góc nhìn hôm nay: kỷ lục để làm gì

Chuyện kỷ lục nghe có vẻ phù phiếm, nhưng nó để lại vài điều đáng học cho ai muốn tổ chức sự kiện cộng đồng:

• Mục tiêu rõ ràng kéo người tới: "cùng nhau phá kỷ lục" là lời mời rất mạnh. Một sự kiện nhỏ ở trường hay khu phố cũng có thể đặt mục tiêu vui của riêng mình, như "một trăm xác sống quyên góp một trăm cuốn sách".
• Đếm cẩn thận thì có dữ liệu cho năm sau: biết số người tới giúp lo nước uống, nhà vệ sinh, người hướng dẫn đúng mức.
• Từ thiện làm sự kiện bền: những zombie walk sống lâu nhất thường là những buổi gắn với một mục đích tốt, chứ không chỉ là con số.

Muốn đọc thêm, tìm trên trang tin của Guinness World Records với từ khoá "largest gathering of zombies" để xem các bài gốc từng năm; trang chính thức của các sự kiện ở Asbury Park, Minneapolis cũng lưu ảnh và lịch sử tổ chức.