Kabaneri of the Iron Fortress: xác sống, hơi nước và đoàn tàu bọc thép

Kabaneri of the Iron Fortress (甲鉄城のカバネリ, Kōtetsujō no Kabaneri) là anime gốc 12 tập của Wit Studio, phát sóng từ tháng 4/2016 trong khung giờ noitaminA của đài Fuji TV, do Araki Tetsurō đạo diễn. Phim đặt xác sống – ở đây gọi là Kabane – vào một thế giới hơi nước mang dáng dấp Nhật Bản thời cận đại, nơi con người chỉ sống sót sau những bức tường thành của các "nhà ga" và đi lại giữa chúng bằng đoàn tàu bọc thép. Với hoạ sĩ thiết kế nhân vật Mikimoto Haruhiko và nhạc của Sawano Hiroyuki, Kabaneri được nhớ tới như một trong những anime hành động đẹp mắt nhất năm 2016.

Thông tin cơ bản

Đội ngũ phía sau: những cái tên quen thuộc

Ở Nhật, Kabaneri được chú ý ngay từ khi công bố vì đội ngũ. Wit Studio và đạo diễn Araki Tetsurō vừa làm mùa đầu Attack on Titan (2013), một hiện tượng toàn cầu. Biên kịch Ōkouchi Ichirō là người viết Code Geass. Mikimoto Haruhiko là hoạ sĩ thiết kế nhân vật huyền thoại của Macross từ thập niên 1980. Nhạc sĩ Sawano Hiroyuki cũng là người viết nhạc cho Attack on Titan.

Vì vậy, nhiều khán giả coi Kabaneri như một "người anh em" của Attack on Titan: cùng cảm giác loài người co cụm sau tường thành, cùng nhịp hành động dữ dội, cùng những bản nhạc hùng tráng. Khác biệt là ở đây quái vật không phải người khổng lồ, mà là xác sống.

Thế giới Hinomoto: hơi nước, tường thành và đoàn tàu

Câu chuyện diễn ra ở Hinomoto, một quốc đảo hư cấu gợi nhớ Nhật Bản vào thời kỳ chuyển giao giữa phong kiến và công nghiệp hoá. Một đại dịch đã biến phần lớn dân số thành Kabane. Người sống sót tụ lại trong các eki (nhà ga) – những thành trì có tường cao, cổng sắt, nối với nhau bằng đường ray.

Huyết mạch duy nhất giữa các eki là những hayajiro – đoàn tàu hơi nước bọc thép, vừa là phương tiện, vừa là pháo đài di động. Đoàn tàu mà nhân vật chính lên là Kōtetsujō ("Thành giáp sắt"), cũng là chữ "Iron Fortress" trong tên tiếng Anh. Phần lớn phim diễn ra trên tàu và ở những nhà ga dọc đường: một cấu trúc gần giống phim đường trường, mỗi chặng là một thử thách mới.

Thiết kế thế giới kết hợp kiến trúc gỗ Nhật Bản, trang phục mang dáng dấp cuối thời Edo – đầu thời Minh Trị, và máy móc hơi nước kiểu phương Tây. Sự pha trộn này tạo nên một thẩm mỹ "steampunk Nhật" rất riêng, khác hẳn những thành phố hiện đại của phần lớn phim xác sống.

Kabane và Kabaneri: luật của thế giới

Kabane có những đặc điểm khiến chúng khác xác sống phương Tây:

• Trái tim phát sáng được bọc lớp màng sắt. Đây là điểm yếu duy nhất và cũng là thứ khiến chúng gần như bất khả xâm phạm. Ánh sáng đỏ ở ngực Kabane là hình ảnh dễ nhận ra nhất của phim.
• Lây qua vết cắn. Người bị cắn sẽ biến đổi sau một thời gian ngắn, nên trên tàu luôn có quy định kiểm tra cơ thể khi qua cổng.
• Sức mạnh vượt trội và di chuyển theo bầy. Có những dạng Kabane lớn, kết hợp nhiều cơ thể, xuất hiện ở các trận lớn.

Giữa người và Kabane là Kabaneri – những người bị nhiễm nhưng giữ được ý thức con người, có sức mạnh của Kabane nhưng phải uống máu người để duy trì. Nhân vật chính Ikoma là một Kabaneri, và cô gái Mumei bí ẩn cũng vậy. Vì thế, họ vừa là người bảo vệ đoàn tàu, vừa bị chính những người họ bảo vệ sợ hãi và nghi kỵ.

Ikoma và Mumei: hai nhân vật trung tâm

Ikoma là một thợ máy trẻ ở nhà ga Aragane, ám ảnh vì từng không cứu được em gái khỏi Kabane. Anh dành nhiều năm nghiên cứu cách chống lại chúng, và khi nhà ga bị tấn công, anh bị cắn nhưng kịp ngăn virus chạm tới não, trở thành Kabaneri. Hành trình của Ikoma là hành trình từ một người bị khinh rẻ trở thành người được tin tưởng.

Mumei (nghĩa là "Vô Danh") là cô gái nhỏ nhắn với sức chiến đấu phi thường, được giới thiệu như một Kabaneri lâu năm. Cô có quá khứ gắn với nhân vật phản diện Biba, người từng cứu cô và dạy cô rằng thế giới chỉ chia thành kẻ mạnh và kẻ yếu. Mối quan hệ giữa Mumei và Ikoma – học cách tin vào sức mạnh của sự quan tâm thay vì chỉ sức mạnh thể chất – là trục cảm xúc của phim.

Đón nhận: hình ảnh đẹp, nửa sau gây tranh cãi

Nửa đầu của Kabaneri được khen gần như tuyệt đối: hoạt hoạ mãn nhãn, thế giới hấp dẫn, nhịp nhanh và căng. Nhiều người hâm mộ nhận xét nửa sau, từ khi Biba xuất hiện, câu chuyện trở nên dễ đoán và vội vàng hơn. Dù vậy, phim vẫn có lượng người hâm mộ lớn, và các nhân vật như Mumei trở thành biểu tượng được yêu thích ở nhiều sự kiện anime.

Năm 2019, phần tiếp theo The Battle of Unato ra mắt với độ dài như một phim điện ảnh, đưa đoàn tàu Kōtetsujō tới một chặng mới. Trước đó, hai phim tổng hợp lại nội dung bộ anime cũng được chiếu rạp.

So sánh với các thế giới xác sống "đường dài"

Một sự trùng hợp thú vị: Kabaneri và Train to Busan cùng ra mắt năm 2016 và cùng lấy đoàn tàu làm không gian sinh tồn, dù hai tác phẩm không liên quan gì tới nhau.

Góc nhìn hôm nay: dành cho ai

Kabaneri hợp với người thích anime hành động, thế giới giả tưởng được thiết kế kỹ và âm nhạc hoành tráng. Nếu đã thích Attack on Titan, đây gần như là lựa chọn kế tiếp tự nhiên. Với người chỉ có ít thời gian, 12 tập là đủ trọn một câu chuyện, sau đó có thể xem The Battle of Unato.

Phim có nhiều cảnh bạo lực và hình ảnh xác sống đáng sợ, phù hợp với người lớn và thiếu niên lớn hơn là trẻ em. Phụ huynh nên xem nhãn độ tuổi trên nền tảng phát trước khi chọn cho con.