Happiness (2021): dịch bệnh trong chung cư cao cấp và chuyện giai cấp

Happiness (해피니스) là phim bộ Hàn Quốc 12 tập phát trên kênh tvN từ ngày 5/11 đến 11/12/2021, do Ahn Gil-ho đạo diễn, với Han Hyo-joo, Park Hyung-sik và Jo Woo-jin đóng chính. Phim đặt một dịch bệnh mới khiến người nhiễm hoá hung dữ vào một khu chung cư cao cấp vừa xây xong, rồi khoá trái toà nhà lại. Khác với phần lớn phim xác sống, Happiness quan tâm đến con người bên trong toà nhà hơn là thứ bên ngoài: ai được ở tầng nào, ai sở hữu căn hộ, ai chỉ đi thuê, và những ranh giới đó thay đổi thế nào khi cửa bị khoá.

Thông tin cơ bản

Bối cảnh: tương lai gần, sau một đại dịch

Phim lấy bối cảnh một tương lai không xa, khi xã hội vừa trải qua một đại dịch hô hấp và đã quen với khẩu trang, kiểm tra thân nhiệt, cách ly. Giữa lúc mọi người nghĩ cuộc sống đã trở lại bình thường, một bệnh mới xuất hiện: người nhiễm trở nên hung bạo, mất kiểm soát, và lây cho người khác qua vết cắn. Phim gọi nó là một loại bệnh lây nhiễm mới chứ không dùng chữ "xác sống" như một danh từ cố định – một lựa chọn tạo cảm giác giống tin thời sự hơn là truyện kinh dị.

Chính bối cảnh "hậu đại dịch" khiến khán giả năm 2021 cảm thấy phim gần gũi khó chịu. Những cảnh dán thông báo cách ly ở thang máy, những cuộc họp cư dân tranh cãi về việc cho ai ra vào, những tin đồn lan nhanh qua nhóm tin nhắn của toà nhà – tất cả đều là thứ người xem vừa trải qua ngoài đời.

Cốt truyện: một cuộc hôn nhân để có nhà

Yoon Sae-bom (Han Hyo-joo) là nữ cảnh sát đặc nhiệm, mạnh mẽ và thẳng tính. Jung Yi-hyun (Park Hyung-sik) là bạn học cũ của cô, giờ là thám tử. Để đủ điều kiện mua một căn hộ dành riêng cho các cặp vợ chồng mới cưới trong khu chung cư mới, hai người đồng ý kết hôn "theo hợp đồng". Câu chuyện mở đầu như một phim tình cảm hài nhẹ – rồi đột ngột rẽ sang kinh dị.

Khi một cư dân trong toà nhà có dấu hiệu nhiễm bệnh, khu chung cư bị phong toả. Hàng chục hộ gia đình bị nhốt chung trong một toà nhà cao tầng, với nguồn thực phẩm có hạn và người bệnh có thể xuất hiện ở bất kỳ tầng nào. Han Tae-seok (Jo Woo-jin), một sĩ quan liên quan đến việc kiểm soát dịch, nắm những bí mật về nguồn gốc bệnh mà người dân không được biết.

Căn hộ mua và căn hộ thuê: bản đồ giai cấp của toà nhà

Điểm sắc sảo nhất của Happiness là cách nó biến một toà chung cư thành mô hình thu nhỏ của xã hội. Trong khu nhà có hai nhóm cư dân: những người đã mua căn hộ để ở, và những người sống trong các căn hộ cho thuê thuộc diện nhà ở xã hội. Ngay cả trước khi dịch bùng phát, hai nhóm đã ngấm ngầm phân biệt nhau – dùng chung lối đi, chung thang máy nhưng không chung "đẳng cấp".

Khi cửa bị khoá, sự phân biệt ấy lộ ra trần trụi. Ai được giữ phần thực phẩm lớn hơn, ai bị nghi ngờ trước, ai có tiếng nói trong hội đồng cư dân – tất cả đều phụ thuộc vào việc bạn sống ở tầng nào và có sở hữu căn hộ hay không. Phim không cần nhân vật phản diện độc ác; những người bình thường lo cho bản thân và tài sản đã đủ tạo ra bất công.

• Tầng cao trong phim gắn với người có tiền, có tiếng nói.
• Hội đồng cư dân trở thành một "chính quyền" nhỏ, ra quyết định cho cả toà nhà.
• Người thuê nhà dễ bị đổ lỗi và bị đẩy ra rìa khi khủng hoảng.
• Thông tin là quyền lực: ai biết trước tin tức, người đó nắm thế chủ động.

Bệnh nhân hay quái vật: luật riêng của Happiness

Người nhiễm bệnh trong Happiness không chết rồi sống lại theo kiểu xác sống cổ điển. Họ là người bệnh, có thể có những lúc tỉnh táo trước khi bệnh nặng lên, và thời gian ủ bệnh khác nhau ở mỗi người. Điều này khiến nỗi sợ của phim nằm ở chỗ không ai chắc người bên cạnh mình có đang nhiễm hay không. Một vết xước, một cơn sốt, một biểu hiện lạ đều đủ khiến cả tầng lầu nghi kỵ.

Cách dựng luật này gần với những phim về người nhiễm bệnh hơn là xác sống thuần tuý, và nó phục vụ chủ đề của phim: sợ hãi khiến con người xa lánh, giam giữ, thậm chí loại bỏ nhau. Câu hỏi "có nên báo cáo hàng xóm có triệu chứng không" trở thành một câu hỏi đạo đức chứ không chỉ là chuyện an toàn.

Han Hyo-joo và Park Hyung-sik: cặp đôi khác thường

Lựa chọn diễn viên của phim cũng đáng nói. Han Hyo-joo vốn quen thuộc với khán giả qua những vai nữ chính dịu dàng, như trong phim truyền hình Dong Yi (2010). Ở Happiness, cô vào vai một nữ cảnh sát đặc nhiệm quyết đoán, đảm nhận phần lớn các cảnh hành động. Park Hyung-sik, nổi tiếng từ phim tình cảm hài Strong Girl Bong-soon (2017), đóng vai người chồng hợp đồng trầm tĩnh hơn.

Sự đảo vai này – người phụ nữ là người bảo vệ – là một chi tiết nhỏ nhưng khiến phim khác với khuôn mẫu "người đàn ông che chở gia đình" của nhiều phim xác sống. Mối quan hệ giữa hai người phát triển từ hợp đồng sang tin tưởng thật giữa khủng hoảng, là sợi chỉ tình cảm giữ phim khỏi quá u ám.

So sánh Happiness với các phim xác sống Hàn khác

Góc nhìn hôm nay: một phim xác sống cho người không thích máu me

Happiness có những cảnh căng thẳng và bạo lực, nhưng trọng tâm là tâm lý và quan hệ giữa người với người. Đây là lựa chọn tốt cho người thích phim xã hội Hàn kiểu Parasite hay các phim về chung cư, muốn thử thể loại xác sống mà không ngập trong hình ảnh ghê rợn. Xem xong, có thể xem lại #Alive để thấy cùng không gian chung cư nhưng một câu chuyện hoàn toàn khác. Phim có cảnh bạo lực, không hợp với trẻ nhỏ; nên kiểm tra nhãn độ tuổi trên nền tảng đang phát.